W myśl ogólnej zasady swobody umów, wyrażonej w art. 3531k.c., strony tworzące umowę mogą ułożyć stosunek prawny, według swojego uznania, byleby jego zakres lub idea nie były przeciwstawne właściwościom stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Zapis ten decyduje wręcz o tym, że świadczenie pracy nie musi mieć formy pracowniczej, a więc dopuszcza się jej stworzenie na podstawie umowy cywilnej. W niniejszym obszarze liczy się chęć stron, jaką trzeba przeanalizować w pierwszej kolejności.
Umowa o pracę – zatrudniony zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju, na rzecz pracodawcy. Zatrudniający rozlicza tę pracę, precyzuje jej miejsce oraz czas świadczenia. Zobowiązuje się też do zatrudnienia kandydata oraz świadczenia mu określonego w umowie wynagrodzenia. Znaczy to, że bez względu na nazwę podpisanej przez zainteresowanych, przy spełnieniu tych warunków, niniejsza więź wiążąca zainteresowanych, będzie potraktowana jako umowa o pracę.
Nie jest możliwe zamienienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy uchowaniu świadczenia pracy w jednakowych warunkach.
Umowa zlecenie – charakteryzuje towar lub usługę, które zleceniobiorca obliguje się tworzyć na rzecz zlecającego pracę. W tym przypadku posiadamy dwa subiekty stosunku zobowiązaniowego - miast pracownika i pracodawcy, istnieje zleceniobiorca i zleceniodawca.
Umowa zlecenie i umowa o pracę są najbardziej oczywistymi formami przyjęć do pracy pracowników. Mimo, że na podstawie umowy o pracę i umowy zlecenia mogą być świadczone takie same usługi, to pomiędzy tymi formami przyjęcia się do pracy istnieje kilka istotnych różnic:
Umowa o pracę
• Jest płatna. Zatrudniony nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia,
• Zatrudniony musi wypełniać określone powinności w wyznaczonym miejscu i czasie,
• Stronami umowy są zatrudniony i zatrudniający,
• Zasadnicza część wynagrodzenia powinna być płacona co miesiąc,
• Może być utworzona jedynie z osoba fizyczną,
• Winna być utworzona w charakterze pisemnym. Jeżeli zostanie jedynie ustnie, zatrudniający winien maksymalnie w czasie siedmiu dni od daty zaczęcia pracy, potwierdzić ją na piśmie,
• Szczegółowo charakteryzuje tryb i czas wypowiedzenia,
• Zatrudniony jest dobrowolnie podlegający pracodawcy,
• Stworzenie umowy o pracę w zamian umowy zlecenia, nie stwarza żadnych złych konsekwencji prawnych dla pracodawcy,,
• Między stronami zachodzi stosunek pracy,
• Zatrudniony musi wyświadczać pracę osobiście i wyświadczać polecenia zatrudniającego
• Osoba wykonująca umowę o pracę podpada obowiązkowo polisie społecznej.
Umowa zlecenie
• Zlecający i zleceniobiorca są równorzędnymi podmiotami,
• Stworzenie umowy zlecenia zamiast umowy o pracę jest wykroczeniem przeciw prawom zatrudnionego i podpada karze grzywny,,
• Zasadniczo zleceniobiorca powinien świadczyć pracę osobiście. Może on jednak w określonych przypadkach, za zgodą zlecającego, oddać jej świadczenie komu innemu, co daje zleceniodawcy pełną pewność, że praca będzie wykonana o czasie. Za wybranie osoby zastępującej odpowiedzialność ponosi bowiem zleceniobiorca,
• Zleceniobiorca nie musi wypełniać określone obowiązki w wyznaczonym miejscu i czasie,
• Może być odpłatna albo nieodpłatna,
• Stronami umowy są zleceniobiorca i zlecający,
• Między stronami wywiązuje się stosunek cywilnoprawny,
• Wynagrodzenie powinno być wydane po wykonaniu zlecenia (albo w inny sposób określony w umowie pomiędzy zlecającym i przyjmującym zlecenie),
• Może być zawarta w każdej formie: słownie, na piśmie albo w sposób dorozumiany,
• Mogą ją świadczyć przeróżne osoby, także osoby prawne i pozostałe podmioty nie posiadające osobowości prawnej,
• Może być wypowiedziana w każdym terminie
• Osoba świadcząca zlecenie, ma możliwość podlegać obowiązkowi polisy społecznej tylko w przypadkach jasno określonych przez przepisy dotyczące polis społecznych.